HomeSPORTJEŹDZIECTWOJazda konna. Od czego zacząć?
jazda konna
Zadowolonego z życia konia każdy pozna gołym okiem | foto M.Sobczyk

Jazda konna. Od czego zacząć?

Konie to niesamowite stworzenia. Ich magnetyzm przyciąga każdego. Większość z nas w czasach dzieciństwa na widok konia wyciągała rączki i chciała przytulić się do tego „dużego pluszaka”. Jednym udało się już zrealizować to marzenie, inni czekają na swoją szansę, a czasem ich marzenie zostaje zrealizowane dopiero przez pociechy. Od czego należy jednak zacząć gdy przychodzi do realizacji marzeń?

Jazda konna jest sportem dla każdego. Mogą ją uprawiać dzieci i dorośli, kobiety i mężczyźni, ci którzy poszukują sportowych wyzwań, ale i ci którzy chcą pospacerować na łonie natury. Jeździectwo jest też sportem unikalnym. Jest jedyną dyscypliną olimpijską, w której człowiek stanowi zespół ze zwierzęciem. Jest też jedyną dyscypliną olimpijską gdzie nie ma podziału w rywalizacji na kobiety i mężczyzn. Na dodatek jest to dyscyplina, którą można uprawiać nieomalże po grobową deskę. Tegoroczny zwycięzca olimpijski w dyscyplinie jeździectwo: skoki przez przeszkody ma 58 lat (Nick Skelton na koniu Big Star), a podczas olimpiady w Londynie (2012) najstarszy jeździec miał 71 lat i startował w dyscyplinie ujeżdżenia (Hiroshi Hoketsu)

Hiroshi Hoketsu

Hiroshi Hoketsu (autor: The Rambling Man and Kim Ratcliffe of Think Equestrian; źródło: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Hiroshi_Hoketsu_at_the_2012_Summer_Olympics.jpg; licencja: Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 Unported)

Cechy charakteru, które rozwija jazda konna.

Jeździectwo jest sportem o szerokim spektrum oferowanych wrażeń. Po pierwsze zapewnia nam kontakt z żywą istotą, która daje nam swoje ciepło, przyjaźń i co najważniejsze zaufanie. Mimo, że konie są od nas dużo większe i silniejsze zazwyczaj nie zdają sobie z tego sprawy. Jako istoty trawożerne są dość nisko w łańcuchu pokarmowym co powoduje, iż mimo swej masy ich instynkt podpowiada, że najlepszą metodą przetrwania jest ucieczka. Z tego powodu każdy, kto podejmuje się współpracy z nimi, na dowolnym poziomie zaawansowania, powinien nieco powściągnąć swoją naturę agresywnego drapieżnika. Przy koniach należy zachowywać się ze spokojem i zrównoważeniem, tak żeby ich nie przestraszyć.

Innymi cechami poszukiwanymi u przyszłego jeźdźca jest konsekwencja i cierpliwość. Zwłaszcza ta druga dość szybko okazuje się być niezbędna, gdy tej pierwszej można się nauczyć podczas kontaktu z końmi. Dlaczego właśnie te cechy? Cierpliwość, ponieważ konie są istotami żywymi, które mają własny, indywidualny charakter i tak samo jak my podlegają zmiennym nastrojom. Często okazuje się, że to co udało się nam wykonać podczas „dobrej jazdy” na następny dzień jest już nieosiągalne, bo na przykład koń tego dnia jest poddenerwowany z powodu chociażby wietrznej pogody i nie jest w stanie odpowiednio skoncentrować się na wysyłanych przez jeźdźca sygnałach.

Konsekwencja jest równie ważna jak cierpliwość ponieważ to ona powoduje,  że po nieudanej jeździe przychodzimy kolejnego dnia do stajni i niezmiennie wymagamy tego samego. Z czasem okazuje się, że dzięki tym dwóm cechom po jakimś czasie, żadne drobnostki, takie jak przysłowiowa pogoda, nie są w stanie zakłócić naszego porozumienia z koniem i mimo niesprzyjających okoliczności zwierzę wykonuje nasze polecenia bez najmniejszego sprzeciwu.

Jeździectwo pozwala również odkryć w sobie pokłady pokory. Bez niej można nauczyć się jazdy konnej do pewnego poziomu, ale nie da się osiągnąć prawdziwej harmonii z czterokopytnym.

Pierwsza lekcja jazdy konnej. Jak wybrać dobre miejsce?

Swoją przygodę z końmi wiele osób, zwłaszcza dzieci, zaczyna w wakacje w przypadkowo spotkanej na spacerze stajni. W takich warunkach trudno jest się poradzić kogoś znajomego czy dana stajnia jest godna zaufania. Mimo to jest kilka symptomów, po których możemy ocenić czy to miejsce jest dobrym do stawienia pierwszych, jeździeckich kroków.

Po pierwsze: BEZPIECZEŃSTWO

Każdy, kto zaczyna jeździć konno lub chce posłać swoją pociechę na pierwszą jazdę zastanawia się „czy to bezpieczne”. Istnieje kilka podstawowych rzeczy, na które warto jest zwrócić uwagę podczas pierwszej wizyty w nowej stajni, które mogą nam podpowiedzieć czy jazdy prowadzone są w zgodzie z zasadami bezpieczeństwa.

Po pierwsze każda osoba siedząca na koniu powinna mieć na głowie kask, a dzieci powinny jeździć w kamizelkach ochronnych. Po drugie, jazdy grupowe powinny być prowadzone w niewielkich grupach, to znaczy nie więcej niż sześcioosobowych, a w przypadku jeźdźców początkujących – w mniejszych. Po trzecie, plac na którym odbywają się jazdy powinien być ogrodzony, tak aby koń nie  uciekł wraz ze swoim niedoświadczonym „kierowcą” w przysłowiowy las.

Hiroshi Hoketsu

Hiroshi Hoketsu (autor: The Rambling Man and Kim Ratcliffe of Think Equestrian; źródło: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Hiroshi_Hoketsu_at_the_2012_Summer_Olympics.jpg; licencja: Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 Unported)

Instruktor

Wielu instruktorów jeździectwa pracuje w swym zawodzie bez „uprawnień”. Co ciekawe, wielu z nich ma wyższe kwalifikacje niż ci, którzy legitymują się zdanymi egzaminami. Taka sytuacja  utrudnia ocenę ośrodka przez osoby bez „kontaktów” w środowisku jeździeckim. Jednak i na to znajdą się sposoby.

Najważniejsze jest pierwsze wrażenie, jakie robi na nas osoba, która ma poprowadzić jazdę. Jak w każdej innej branży powinna być miła, zrównoważona i sprawiać wrażenie kompetentnej. Nie dajmy jednak zamydlić sobie oczu. Jeśli na pierwszym spotkaniu czy jeździe ktokolwiek zapewnia nam szybki progres, to powinniśmy być nieufni. Jeździectwo jest sportem bardzo mozolnym i wymagającym wielu godzin praktyki, aby dojść do jako takiego poziomu, dlatego jeśli ktoś nam obiecuje, że po tygodniu jazdy będziemy skakać, a za miesiąc pojedziemy na zawody to oznacza, że albo instruktor jest nieodpowiedzialny, albo kłamie. O ile pierwszy kłus możemy „zaliczyć” już na pierwszej jeździe, a galop na drugiej, o tyle za skakanie nie powinniśmy się zabierać wcześniej niż po roku intensywnej (co najmniej 3 razy w tygodniu) jazdy.

Kolejną ważna wskazówką jest to, czy zaproponowano nam na początek jazdę na lonży ( czyli jazda,  podczas której jeździec porusza się po kole, a koń jest kontrolowany przez instruktora stojącego w środku koła za pomocą długiej linki poprowadzonej do końskiego pyska). Dla osób, które nie miały wcześniej do czynienia z jazda konną etap ten jest niezbędny. W późniejszym czasie jazda na lonży służy doskonaleniu dosiadu. Jeśli zaproponowano nam taką jazdę to już duży plus, jednakże nie jest to koniec testu.

Kolejne pytanie to: kto tą jazdę poprowadzi? W wielu stajniach do prowadzenia jazd dla początkujących oddelegowywane są osoby pomagające w stajni (najczęściej są to nastoletnie dziewczyny, które jeżdżą w danym ośrodku). Takie zachowanie to błąd. Pierwsze „kroki” na końskim grzbiecie są bardzo ważnym momentem i powinny być stawiane pod okiem doświadczonego szkoleniowca, który wie na które błędy należy od razu zwrócić uwagę, a które można pominąć oraz wie jak zapobiec ewentualnemu rozstaniu się jeźdźca z koniem.

Odpowiednio wyszkolone konie.

Inną wskazówką pozwalającą na ocenę szkółki jeździeckiej są wnioski wypływające z obserwacji jazdy. Jeśli postoimy chwilę przy ogrodzeniu patrząc, co dzieje się na placu, szybko okaże się czy konie są właściwie przygotowane do swej pracy. Po pierwsze czy wyglądają na zdrowe i zadbane. Po drugie, czy jeźdźcy faktycznie poruszają się po placu czy tylko stoją i wysłuchują długich kazań od instruktora. Jeździectwo wymaga wielu godzin praktyki, więc stanie i wysłuchiwanie teoretycznych wywodów na temat teorii nie ma wielkiego sensu. Oczywiście są one czasem potrzebne, ale najważniejsza jest „korekta w ruchu”.

Współcześnie coraz rzadziej widzi się obrazki, na których początkujący jeździec przez godzinę stoi na środku placu nie mogąc ruszyć na koniu do przodu, a po tym czasie słyszy, że to już koniec jazdy. Bieżąco zazwyczaj konie są lepiej wyszkolone dla jeźdźców początkujących, ale mimo to trafiają się takie „rodzynki”. Jak łatwo się domyślić ten obraz nie świadczy dobrze o prowadzonych jazdach.

Czystość

Ostatnim, ale nie najmniej ważnym punktem jest czystość. Jak w innych aspektach naszego życia, wskazuje ona na podejście właściciela do swojej pracy. Warto tu zwrócić uwagę nie tylko na korytarz stajenny, ale przede wszystkim na to jak wygląda wnętrze boksów. Jeśli konie mają właściwie wykonywać swoją pracę, to muszą mieszkać w „godnych warunkach”. W boksach powinno być sucho. Powszechnie stosuje się w Polsce słomę, rzadziej trociny, jako ściółkę. Powinna ona być złocista, nieomalże sprawiająca wrażenie świeżo zebranej z pola.

Z boksu nie może unosić się kwaśmy, szczypiący w oczy zapach mocznika. Jeśli tak jest i nie jest to przypadek jednostkowy (zdarzają się wyjątkowe sytuacje, kiedy np. koń jest chory i nie wolno mu jeść, a co za tym idzie także nie wolno mu dorzucać nowej słomy gdyż mógłby ją zjeść. W takiej sytuacji oczywiście boks będzie brudny, ale jest to wyjątkowa sytuacja mająca na celu zapewnienie zwierzakowi rekonwalescencji) to jasny znak, że zwierzęta nie są zadbane, a więc raczej należy poszukać innego miejsca do rozpoczęcia nauki jazdy konnej.

Kierując się opisanymi przeze mnie wskazówkami można, z większym prawdopodobieństwem, nawet nie mając jeździeckiego doświadczenia, odnaleźć właściwy i kompetentny ośrodek w którym możemy rozpoczynać naszą jeździecką karierę. Oczywiście istnieją wyjątki potwierdzające regułę, ale zwrócenie uwagi na te kilka opisanych punktów pozwala dokonać  wstępnej oceny każdej stajni. Ważnym jest także, żeby nie kierować się stereotypami. Często małe, biednie wyglądające stajnie, ale rzetelnie i schludnie prowadzone dają lepsze podstawy jeździeckie niż wielkie, drogie i snobistyczne ośrodki.

Każda pora roku nadaje się do jazdy konnej | foto M.Sobczyk

Elżbieta Żuławska-Sobczyk

mail: e_z_s[at]wp.pl

Komentarze

  1. Dlatego obcujac z konmi, musimy pamietac, aby nie wykonywac gwaltownych ruch w, nie krzyczec i nie podchodzic do konia od tylu. Kiedy juz zlapiemy jezdzieckiego bakcyla , mozemy zaczac kompletowac sprzet oficerki, bryczesy, kt re sa dostepne we wszystkich kolorach i wzorach w kratke, w paski czy nawet w cetki.

Zostaw komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

*

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.